FIBO

Instalacja

Wymagania: Windows 10 lub 11 (64-bitowy). Środowisko WebView2 jest w Windows 11 i w nowszych Windows 10. Jeśli go brakuje, instalator pobierze je sam, więc wtedy potrzebne jest połączenie z internetem.

1. Pobierz plik FIBO_<wersja>_x64-setup.exe ze strony głównej lub z wydań na GitHubie.
2. Uruchom go. Instalacja jest tylko dla Twojego konta i nie wymaga uprawnień administratora.
3. FIBO pojawi się w menu Start.

Odinstalowanie: Ustawienia → Aplikacje → FIBO → Odinstaluj. Biblioteka i miniatury zostają w folderze danych (patrz „Dane i prywatność”), więc po ponownej instalacji niczego nie tracisz.

Pierwsze kroki

1. Dotknij + w prawym górnym rogu i wskaż folder ze zdjęciami. FIBO przeszuka go razem z podfolderami.
2. Zdjęcia pojawiają się w trakcie skanowania. Duże biblioteki skanują się partiami, więc widać postęp.
3. Dwuklik na zdjęciu otwiera podgląd na cały ekran z edytorem.

Obsługiwane formaty: JPG, PNG, WebP, GIF, BMP i TIFF. Pliki RAW, HEIC i wideo nie są jeszcze obsługiwane.

Układ ekranu. Główny ekran jest czysty: przycisk menu (☰) w lewym górnym rogu, przycisk + w prawym i pływający pasek widoków u góry (Biblioteka, Albumy, Ulubione, Ludzie, Mapa). Narzędzia są w menu po lewej: szukanie, szybkie akcje, filtry, tagi, foldery i wygląd.

Biblioteka i albumy

• Grupowanie według daty. Zdjęcia są ułożone według daty zrobienia (z danych EXIF, a gdy ich brak, z daty pliku). Nagłówki pokazują lata albo miesiące, a chipy „Rok” przewijają do wybranego roku. Przełączasz to w menu → Wygląd → Grupowanie.
• Siatka. Domyślnie wiersze o równej wysokości, w których każde zdjęcie zachowuje swoje proporcje. Możesz przejść na równe kafelki 4:3 i zmienić rozmiar miniatur w menu → Wygląd.
• Albumy to foldery ze zdjęciami pogrupowane według roku, od najnowszych. Rok albumu to rok jego najnowszego zdjęcia.
• Ulubione pokazują zdjęcia oznaczone sercem.
• Zaznaczanie wielu zdjęć: Ctrl + klik dokłada zdjęcie, Shift + klik zaznacza zakres. Tryb „Zaznaczanie wielu” w menu zastępuje Ctrl.
• Pokaz slajdów uruchamiasz z menu albo w podglądzie (spacja).

Szukanie i filtry

W menu, w polu Szukaj, wpisz fragment nazwy pliku, aparatu albo tagu. W sekcji Filtry:

• Ocena i sortowanie: minimalna liczba gwiazdek, sortowanie od najnowszych, od najstarszych lub po nazwie (przy sortowaniu po nazwie grupy według dat są wyłączone).
• Tagi: wybranie kilku tagów pokazuje zdjęcia, które mają wszystkie z nich.
• Foldery: ogranicza bibliotekę do jednego folderu.

Aktywne filtry widać jako chipy nad siatką, a kliknięcie chipa usuwa filtr.

Tagi, oceny i ulubione

• Tagi: zaznacz jedno lub kilka zdjęć i dotknij ikony tagu na pasku na dole. Wpisz nazwę i zatwierdź Enterem albo wybierz istniejący tag. Tagi zapisują się małymi literami (do 40 znaków). Przy kilku zdjęciach tag częściowo przypisany pokazuje „2/5”. Ten sam edytor tagów jest w podglądzie w zakładce Info.
• Usuwanie tagu ze wszystkich zdjęć: menu → Tagi → wybierz tag → „Usuń tag”. Program prosi o potwierdzenie, a same zdjęcia zostają.
• Oceny: od 1 do 5 gwiazdek (klawisze 1–5, a 0 zeruje).
• Ulubione: serce lub klawisz F.

Metadane w plikach (XMP)

Tagi, oceny i ulubione zapisują się nie tylko w bibliotece FIBO, ale też w plikach XMP obok zdjęć (np. foto.jpg.xmp). Dzięki temu nie giną razem z bazą, a inne programy (digiKam, Lightroom, darktable) mogą je odczytać. Same zdjęcia nie są zmieniane.

• Zapis automatyczny jest domyślnie włączony. Wyłączysz go w menu → Metadane w plikach. Tam też jest przycisk Zapisz wszystko do plików XMP.
• Pliki XMP innych programów zostają nietknięte: FIBO rozpoznaje je po braku własnego znacznika i pomija.
• Wczytywanie: przy dodawaniu zdjęć FIBO bierze tagi i oceny, które zdjęcia już mają: z Eksploratora Windows („Tagi” i „Oceny”), z XMP i IPTC w plikach JPEG (tak zapisywała Picasa) oraz z plików .xmp obok zdjęć. Dla zdjęć już obecnych w bibliotece służy przycisk Wczytaj tagi i oceny z plików. Wczytywanie tylko uzupełnia: nie nadpisuje ocen i nie usuwa tagów.
• Tag, który zdjęcie już ma, nie jest dodawany drugi raz.

Własne albumy

Albumy w zakładce Albumy → Moje albumy nie zależą od folderów: to Twoje zbiory zdjęć, a jedno zdjęcie może być w wielu albumach. Pliki zostają na swoim miejscu.

• Nowy album: przycisk Nowy album albo prawy przycisk myszy na zaznaczonych zdjęciach → Dodaj do albumu… → Nowy album….
• Wejście w album pokazuje jego zdjęcia w bibliotece. Prawy przycisk → Usuń z tego albumu wyjmuje zdjęcia z albumu (nie z dysku).
• Przy albumie są przyciski zmiany nazwy i usunięcia. Usunięcie albumu nie usuwa zdjęć. Nazwy albumów nie powtarzają się (wielkość liter nie ma znaczenia).

Obserwowane foldery

Folder dodany przyciskiem Dodaj folder jest od tej chwili obserwowany. FIBO sprawdza go po uruchomieniu, po powrocie do okna (najwyżej raz na 30 sekund) i co 5 minut:

• nowe zdjęcia dodają się same, razem z tagami i ocenami zapisanymi w pliku (pokazuje się powiadomienie),
• zdjęcia, których pliki zniknęły z dysku, znikają z biblioteki. Jeśli cały folder jest niedostępny (np. odłączony dysk), nic nie jest usuwane,
• niezmienione pliki są pomijane, więc sprawdzanie dużej biblioteki jest szybkie.

Listę obserwowanych folderów widać w menu → Obserwowane foldery. Kliknięcie folderu (po potwierdzeniu) przestaje go obserwować, a zdjęcia zostają w bibliotece. Przycisk Sprawdź nowe zdjęcia teraz robi sprawdzenie od razu.

Operacje na plikach

Kliknij prawym przyciskiem myszy zdjęcie lub zaznaczenie. Menu działa na wszystkich zaznaczonych zdjęciach:

• Ocena (gwiazdki), ulubione, Tagi…, Dodaj do albumu…, Kolaż (od dwóch zdjęć), Zaznacz wszystkie.
• Zmień nazwę pliku… (jedno zdjęcie): rozszerzenie zostaje, plik XMP zmienia nazwę razem ze zdjęciem. FIBO odrzuca nazwy ze znakami niedozwolonymi w Windows (\ / : * ? " < > |), zarezerwowane (CON, NUL, COM1…) i nie nadpisuje istniejącego pliku.
• Przenieś do folderu… i Kopiuj do folderu…: nic nie jest nadpisywane, przy zajętej nazwie FIBO dopisuje _1, _2. Plik XMP idzie razem ze zdjęciem. Przenoszenie między dyskami kopiuje, sprawdza rozmiar i dopiero wtedy usuwa źródło.
• Przenieś do Kosza… pyta o zgodę i przenosi pliki do Kosza Windows, skąd można je przywrócić.

Podgląd zdjęcia

Dwuklik na zdjęciu (albo Enter) otwiera je na cały ekran. U góry są nazwa, ocena, ulubione, cofnij i ponów, pokaz slajdów, powiększanie, porównanie z oryginałem i pełny ekran, a na dole pasek miniatur. Strzałki przy krawędziach przełączają zdjęcia.

Powiększanie: kółko myszy przybliża w miejscu kursora, przeciągnięcie przesuwa obraz, dwuklik przełącza między dopasowaniem do okna a powiększeniem 100% (klawisze +, - i Z). Przed i po: przytrzymaj przycisk porównania albo klawisz B, żeby zobaczyć oryginał bez zmian.

Przycisk różdżki (lub klawisz E) otwiera panel edycji. Zakładka Info pokazuje nazwę, folder, wymiary, rozmiar, datę zdjęcia, aparat i tagi.

Edytor zdjęć

Panel edycji ma cztery zakładki. Zmiany widać na żywo, a cofnąć je można bez ograniczeń w trakcie edycji (Ctrl + Z i Ctrl + Y).

• Podstawowe: Szczęśliwy traf, Auto kontrast, Auto kolor i Doświetlenie jednym kliknięciem; obrót i odbicie; prostowanie; usuwanie czerwonych oczu (kliknij środek oka); kadrowanie w proporcjach 1:1, 4:3, 3:2, 16:9 i innych, ze zbliżeniem i przesunięciem.
• Dostrajanie: doświetlenie, światła, cienie, jasność, kontrast, gamma, temperatura barwowa, nasycenie i wyostrzenie. Dwuklik na suwaku zeruje go.
• Efekty (ponad 30, część z suwakiem siły): czarno-białe, sepia, ocieplenie, ziarno filmowe, poświata, Orton, miękki fokus, winieta, Lomo, Polaroid, HDR, mapa cieplna, noktowizor, posteryzacja, pikselizacja, szkic ołówkiem, komiks, neon, ramka i inne. Nakładają się w kolejności wyboru.

Zapisywanie

• Zapisz zmiany nadpisuje plik. Wcześniej FIBO kopiuje oryginał do folderu .originals obok zdjęcia (tylko za pierwszym razem).
• Zapisz jako kopię tworzy nowy plik z dopiskiem _edit, a oryginał zostaje bez zmian.
• Przywróć oryginał cofa nadpisanie z kopii w .originals.
• GIF, BMP i TIFF zawsze zapisują się jako kopia JPG. Zapis usuwa dane EXIF z pliku, ale data zdjęcia, aparat i współrzędne GPS zostają w bazie FIBO.

Kolaże

Zaznacz co najmniej dwa zdjęcia (do 30) i wybierz Kolaż z paska na dole albo z menu.

• Układy: Siatka, Mozaika (wiersze wypełniające płótno), Stos zdjęć (rozrzucone, w białych ramkach; przycisk „Przemieszaj” losuje nowy układ) i Kontaktówka (z nazwami plików).
• Płótno: proporcje 16:9, 4:3, 3:2, 1:1, 3:4 lub 9:16, cztery tła, odstęp i zaokrąglenie rogów.
• Zapis: nowy plik JPG o szerokości 2800 px, kolaz_RRRRMMDD_GGMMSS.jpg, w folderze pierwszego zdjęcia. Oryginały nie są zmieniane.

Mapa

Zakładka Mapa pokazuje globus z pinezkami w miejscach, gdzie zrobiono zdjęcia. Zdjęcia z jednego miejsca łączą się w jedną pinezkę z liczbą, a bliskie pinezki w skupisko. Kliknięcie skupiska przybliża widok, a kliknięcie pinezki otwiera panel z miniaturami. Kliknięcie miniatury otwiera podgląd.

• Pozycje pochodzą z danych GPS w zdjęciach (EXIF). Zdjęcia bez GPS nie pojawiają się na mapie, a licznik w rogu pokazuje, ile ich jest.
• Zdjęcia dodane przed obsługą mapy nie mają zapisanych współrzędnych: wybierz Wczytaj lokalizacje ze zdjęć w zakładce Mapa albo Odśwież dane zdjęć w menu.
• Mapa pobiera kafelki z darmowej usługi OpenFreeMap, więc wymaga internetu. Reszta programu działa offline.

Duplikaty

Menu → Duplikaty. Wybierz poziom i dotknij Szukaj duplikatów:

• Identyczne pliki: ta sama zawartość (taki sam rozmiar i suma kontrolna). Najszybsze i bezpieczne.
• Bardzo podobne: ten sam kadr po zmniejszeniu, kompresji lub drobnej korekcie.
• Podobne: także serie ujęć. Mogą trafić się różne zdjęcia, więc sprawdzaj przed usunięciem.

Wyniki to grupy zdjęć z wymiarami, rozmiarem, folderem i datą. Zdjęcie z koroną Najlepsze (największa rozdzielczość, potem największy plik) zostaje, a pozostałe są domyślnie zaznaczone do usunięcia. W każdej grupie musi zostać co najmniej jedno zdjęcie. Przenieś do Kosza pyta o zgodę i przenosi pliki do Kosza Windows, skąd można je przywrócić.

Dane i prywatność

• Zdjęcia nie opuszczają komputera. FIBO nie ma kont, nie wysyła zdjęć ani statystyk. Jedyne połączenie z internetem to pobieranie kafelków mapy po otwarciu zakładki Mapa (i ewentualne pobranie WebView2 przy instalacji).
• Biblioteka (indeks, oceny, tagi, współrzędne) to baza library.db w folderze %APPDATA%\pl.local.menedzerzdjec, a miniatury leżą w jego podfolderze thumbs. Kopię zapasową zrobisz, kopiując ten folder. Folder nazywa się tak ze względów technicznych i nie zmienia się przy aktualizacjach.
• Kopie oryginałów po edycji leżą w folderach .originals obok zdjęć, a tagi, oceny i ulubione dodatkowo w plikach .xmp obok zdjęć (można to wyłączyć w menu).
• Usunięcie programu nie usuwa Twoich zdjęć ani biblioteki.

Skróty klawiszowe

Aktualizacje

Od wersji 0.2.0 FIBO sam sprawdza, czy na GitHubie jest nowsza wersja:

• Sprawdzenie następuje automatycznie raz na dobę (krótko po uruchomieniu, a gdy program jest otwarty długo, co godzinę sprawdza, czy minęła doba; po cichu, gdy nie ma internetu) oraz na żądanie: menu → Sprawdź aktualizacje. Ręczne sprawdzenie zawsze pokazuje wynik w oknie: jest nowa wersja, masz najnowszą albo błąd.
• Gdy jest nowa wersja, FIBO pyta: Pobierz i zainstaluj, Później (zapyta ponownie następnego dnia) albo Pomiń tę wersję. W oknie widać opis zmian.
• Po zgodzie FIBO pobiera instalator z paskiem postępu, instaluje go i uruchamia się ponownie. Zapisz najpierw otwarte edycje zdjęć.
• Aktualizacje są podpisane kluczem autora, a program instaluje tylko te z poprawnym podpisem. Biblioteka, oceny i tagi zostają bez zmian.
• Numer wersji widać w nagłówku menu. Wersję 0.1.0 trzeba zaktualizować raz ręcznie, bo jeszcze nie ma tej funkcji.

Najczęstsze pytania

Budowanie ze źródeł

Wymagania: Node.js 22, Rust (stable) i Visual Studio Build Tools z C++.

git clone https://github.com/pmesznik/fibo.git
cd fibo/app
npm ci
npx tauri dev      # tryb deweloperski
npx tauri build    # instalator w src-tauri/target/release/bundle/nsis

Nowa wersja: node scripts/bump-version.mjs 0.2.0 ustawia numer wersji w trzech plikach. Po wypchnięciu tagu v0.2.0 GitHub Actions buduje instalator i publikuje wydanie z plikiem FIBO_0.2.0_x64-setup.exe. Strona sama pobiera numer najnowszego wydania.

Licencja

FIBO jest wolnym oprogramowaniem na licencji GNU GPL w wersji 2 lub nowszej. Możesz go używać, zmieniać i rozpowszechniać na warunkach tej licencji. Program jest dostarczany bez gwarancji. Mapa korzysta z danych © uczestnicy OpenStreetMap i kafelków OpenFreeMap.